Tegenover zichzelf en de wereld
2 mei 2026

Eind mei verschijnt mijn roman Pro, het verhaal van Lau Pronk, een oude kooivechter aan het einde van zijn loopbaan. De top haalde hij niet, maar de heavyweight met de bijnaam Plato wordt binnen en buiten de kooi gerespecteerd. Hij wil een punt achter zijn wedstrijdcarrière zetten, maar pas als hij vaker heeft gewonnen dan verloren. Daarvoor moet hij nog één partij winnen. Dat wordt echter steeds moeilijker in een sport die alleen sterren genoeg betaalt, en met een lichaam dat steeds meer gebreken kent. 

Ik ben natuurlijk niet de eerste schrijver die sport gebruikt in een literair werk. Deze tien titels boeien zelfs lezers die niets met sport hebben, omdat de verhalen het spel overstijgen en gaan over kleine levens en grote dromen, over noodlot en zelfbeschikking, over de mens tegenover zichzelf en de wereld.

Fat City, Leonard Gardner

De jonge bokser Ernie Munger hoopt dat hij genoeg talent heeft om succesvol te worden. De veteraan Billy Tully wil nog één poging doen om erkenning te krijgen, en op z'n minst het respect van zijn ex-vrouw terug te verdienen. Ze knokken met wisselend succes in de marges van het Amerikaanse boksen, maar blijken uiteindelijk vooral tegen zichzelf te vechten. 

Laat me niet vallen, Willy Vlautin 

Ook Horace Hopper droomt van glorie in de boksring. Zijn pleegouders willen dat hij de ranch overneemt, maar de wat naïeve jongen trekt naar Mexico om daar zijn geluk te beproeven. Hij lijkt echter niet opgewassen tegen uitbuiters, oplichters en andere dubieuze figuren die in hem een gewillige prooi zien. Om te overleven probeert hij het beste in zichzelf naar boven te halen, maar is dat genoeg? 

Headshot, Rita Bullwinkel

Niet alleen mannen zetten alles op alles voor eeuwige roem. In Headshot volgen we acht tienermeiden tijdens een tweedaags bokstoernooi in een troosteloze sporthal in Reno, Nevada. Bullwinkel laat ons in acht hoofden kijken, terwijl acht lijven moeten incasseren en uitdelen. Ze weet in kort bestek acht jonge vrouwen neer te zetten met elk hun eigen angst en twijfel, agressie en verlangen, verleden en toekomst.

De favoriet, Bernard Malamud

De talentvolle honkballer Roy Hobbs lijkt op weg naar glorierijke carrière, tot hij in een hotelkamer wordt neergeschoten door een gestoorde vrouw. Zestien jaar later probeert hij alsnog om zijn droom  te verwezenlijken. Maar zal zijn lijf het toestaan, en kan hij de verleiding weerstaan van bookmakers die hem voor goed geld vragen zijn laatste wedstrijd te vergooien? 

Solo Faces, James Salter

Soms is sport een strijd tussen twee mensen of twee ploegen, soms is het een gevecht tussen mens en natuur. De bergbeklimmer kiest voor een gevecht met de wereld. De aarde moet veroverd worden, de elementen weerstaan. Salter laat ons de obsessie voelen van de eenling die zich niet wil laten verslaan door een overweldigend landschap. Hij toont ons de kameraadschappelijkheid en het egoïsme die in veel klimmers om voorrang lijken te vechten, net als de hoogmoed en nederigheid.

De renner, Tim Krabbé

De Nederlandse literatuur was lange tijd een Serieuze Zaak waarin geen plaats voor zoiets plats als sport. Gelukkig had Tim Krabbé daar lak aan en schreef hij de klassieker De renner. Het verhaal wordt verteld gedurende één koers op semiprofessioneel niveau in de Franse Alpen. Het autobiografisch verslag is onder meer een lofzang op de wielersport, die intrinsiek veel drama kent omdat het altijd gaat over een individu tegen een massa, en elke koers relationele spanningen kent. Je moet immers samenspannen en tegenwerken, vertrouwen winnen en zo nu en dan de ander flikken. Krabbé brak de Nederlandse literatuur verder open en daar mogen we hem nog steeds dankbaar voor zijn. 

Over het water, H. M. van den Brink 

In deze prachtige novelle scheren twee Amsterdamse roeiers over het oppervlak van de Amstel. In hun boot kunnen ze zichzelf verliezen in een tijdloos moment waarin alleen de beweging bestaat, de snelheid en het water. Terug op de wal kunnen ze dromen over deelname aan de Olympische Spelen, maar ondertussen trekt er een schaduw over de wereld: in de verte nadert de holocaust.

De beesten, Gijs Wilbrink

De verdwijning van een voorheen legendarische motorcrosser zet deze roman in gang. De sport wordt niet gebruikt vanwege de dramatiek tijdens de wedstrijd, hier gaat het meer om de plaats die de cross inneemt in de regionale cultuur. En dat gaat verder dan folklore. De Achterhoekers bedwingen steigerende motoren als wilde mustangs in vette modder, hete knalpijpen knetteren, rook walmt over je heen en de dood rijdt altijd mee. Het brengt een mythisch element in de zoektocht van een dochter naar haar vader. 

Pro van Barry Smit verschijnt bij uitgeverij Thomas Rap en ligt vanaf 29 mei 2026 in de winkel.