Anne-Lot Hoek (en NRC) doen boekje open over Donald Pols

Op 2 juni 2026 bracht Anne-Lot Hoek aan het licht dat Donald Pols voorzitter was geweest van de recht-extremistische studentenbeweging ASF, die Nelson Mandela het spreken van Nelson Mandela verhinderden in April 1991 op de Universiteit van Pretoria. Tijdens onderzoek voor een nieuw boek over het apartheidsverleden in Zuid-Afrika en Namibië ontving ze een tip over een foto van Pols op platform Flickr. Daarop is hij te zien tijdens een protest naast een grote vlag van zijn ASF organisatie met het Odal Rune-teken erop, dat ook door onderdelen van de SS en neo-nazistische groeperingen gebruikt wordt. Ze dook er verder in en ontdekte onder andere filmbeelden van de bijeenkomst in 1991 waarop te zien is hoe Pols de ANC vlag in de lucht houdt en in brand steekt. Ze ontdekte een verslag van de Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie waarin Pols wordt genoemd door een omstreden lid van zijn groep, die bekende dat ze tot doel hadden om de bijeenkomst waar Mandela zou spreken "te verstoren, desnoods met geweld". Ze vond ook een artikel van de Chicago Tribune waarin Pols na afloop van de bijeenkomst verklaarde dat het zingen van Anti-Apartheidsliederen genoeg was "om de emoties van elke weldenkende blanke in beroering te brengen". Ze stelde onder andere middels een bron in Zuid-Afrika uit die tijd vast dat de persoon op de beelden Pols was en benaderde vervolgens de pers.

Ze publiceerde over het apartheidsverleden van Pols in Trouw ("Historica Anne-Lot Hoek ontdekte het verzwegen verleden van oud-Milieudefensie-voorman Donald Pols") en bracht haar observaties en bevindingen, een hele reeks bronnen, archiefstukken, historische artikelen en film- en fotomateriaal via NRC Handelsblad, middels een artikel op de voorpagina naar buiten. Toen de gegevens uit haar onderzoek bekend werden, was zijn nieuwe werkgever dusdanig geraakt dat is besloten om niet met hem door te gaan. Pols kijkt met walging terug op deze periode. Hoek sprak over haar onderzoek en onthullingen onder andere bij Eva op NPO1, RTL Nieuws, NOS Journaal en in de Volkskrant. Pols zelf reageerde in Trouw en NRC op de impact van haar opzienbarende vondsten uit zijn verleden. Inmiddels is ook de volledige Raad van Toezicht van Mileudefensie opgestapt.